بیوگرافی امین الله رشیدی

 

بیوگرافی امین الله رشیدی

بیوگرافی امین الله رشیدی


 

 

امین‌الله رشیدی زادهٔ اردیبهشت ۱۳۰۴ در روستای (اکنون شهر) راوند کاشان] خواننده و آهنگساز ایرانی است. وی مدتی ریاست رادیو تبریز را نیز بر عهده داشته است. آهنگ‌سازی و خوانندگی رشیدی در رادیو تهران از سال ۱۳۲۷ خورشیدی آغاز و تا پایان سال ۱۳۴۴ به طور پیوسته ادامه داشته و در این مدت بیش از ۱۲۰ آهنگ ساخته است.
زادروز : اردیبهشت ۱۳۰۴
روستای راوند کاشان
اهل کشور : ایران
سبک‌ها : موسیقی سنتی ایرانی
کار(ها) : خواننده, شاعر, آهنگساز و نویسنده
مدت کار از : ۱۳۲۷
امین‌الله رشیدی در طلوع یکی از روزهای اردیبهشت‌ماه ۱۳۰۴ خورشیدی در روستای راوند کاشان از پدری کشاورز و مادری شاعرزاده (دختر ادیب بیضائی کاشانی) و شاعرمنش متولد شد. در چهارماهگی او را به کاشان آوردند و تحصیلات ابتدائی و متوسطه را در آن جا به پایان رساند. بلافاصله پس از پایان تحصیل در یکی از دفاتر اسناد رسمی کاشان مشغول به کار شد و در سال ۱۳۲۵ به تهران نقل مکان کرد. وی در سال ۱۳۳۴، بنا به مقتضیات شغلی از کار در رادیو استعفا داد.
رشیدی در سال ۱۳۳۶ خورشیدی،با دختری اهل کاشان ازدواج کرد که حاصل آن دو فرزند دختر و پسر (افسانه و صبا) است. فرزندان او نیز از ذوق موسیقایی بهره‌ای به‌سزا دارند.


امین اله رشیدی نوه دختری ادیب بیضایی آرانی شاعر معروف سده ۱۳ بوده است- پدری امین اله کشاور بود


در چهارماهگی او را به کاشان آوردند و تحصیلات ابتدائی و متوسطه را در آن جا به پایان رساند. بلافاصله پس از پایان تحصیل در یکی از دفاتر اسناد رسمی کاشان مشغول به کار شد و در سال ۱۳۲۵ به تهران نقل مکان کرد. وی در سال ۱۳۴۴، بنا به مقتضیات شغلی از کار در رادیو استعفا داد.


شروع فعالیت در رادیو و شغل اصلی امین الله رشیدی


رشیدی از راه شنیدن صفحات گرامافون و آثار خوانندگان دهه ۱۳۲۰ رادیو ایران با ردیف آواز ایرانی آشنا گردید آهنگسازی و خوانندگی رشیدی در رایدو تهران – ایران از سال ۱۳۲۷ شمس آغاز شد و تا پایان ۱۳۴۴ بطور مداوم و مستمر ادامه داشت


و در ظرف این مدت ۱۲۰ آهنگ ساخته است این موسیقی ها بصورت زنده در رادیو اجرا شده و چون در سال های قبل از ۱۳۳۴ بوده و هنوز ضبط صوت به ایران نیومده بود آثاری از آنها به جای نمانده است


شغل اصلی رشیدی سر دفتری اسناد رسمی بوده است.


رشیدی در سال ۱۳۳۶ خورشیدی، با دختری اهل کاشان ازدواج کرد که حاصل آن دو فرزند دختر و پسر افسانه و صبااست فرزندان او نیز از ذوق موسیقایی بهره‌ا ی به‌ سزا دارند و افسانه بعنوان نوازنده بصورت حرفه ای پیگیر کار هنری است


در ضمن تحصیل، نقاشی قالی ایرانی را نزد استادان آن زمان، محمد دبیر الصنایع و حسن نقش‌پور اراکی فرا گرفت و در زمانی کوتاه تا مرحلهٔ طراحی و ابتکار پیش رفت


سبک خوانندگی امین الله رشیدی


شیوه رشیدی در خوانندگی و آهنگ‌ سازی، مرز میان سنت و نوگرایی می‌باشد؛ به قول خودش حد وسط را انتخاب کرده است. او می‌گوید: اگر این میانه‌روی و اعتدال در تمام امور دنیا جاری بود چهره جهان و زندگی خیلی زیباتر و مطبوع‌تر از آن چه تا کنون هست می‌بود


رشیدی در شاعری و نویسندگی و نقد نیز دستی دارد و مقالاتی از او در مطبوعات به چاپ رسیده که آخرین آن‌ها نقدی است بر کتاب شعر نو، از آغاز تا امروز، تألیف محمد حقوقی از انتشارات مؤسسه فرانکلین که در شماره ۱۰ سال ۵۲ مجله وحید چاپ شده


سفرنامه‌ای به نام از کاشان تا کاناری در سال ۱۳۷۲ از ایشان چاپ شده است در سال ۱۳۸۱ کتاب عطر گیسو (خاطره‌ها و نغمه‌ها را توسط انتشارات عطایی تهران منتشر نمود و سومین کتاب وی به نام ایران در رهگذر زمان سالهاست که آماده چاپ و انتشار است.
زندگی هنری
در ضمن تحصیل، نقاشی قالی ایرانی را نزد استادان آن زمان، محمد دبیر الصنایع و حسن نقش‌پور اراکی فرا گرفت و در زمانی کوتاه تا مرحلهٔ طراحی و ابتکار پیش رفت. همزمان، مقدمات نوازندگی تار را نیز نزد حسن نقش‌پور آموخت.
رشیدی از راه شنیدن صفحات گرامافون و آثار خوانندگان دهه ۱۳۲۰ رادیو ایران با ردیف آواز ایرانی آشنا گردید. در اوائل ورود به تهران اصول نت‌خوانی را نزد موسی معروفی در کلاس‌های شبانه هنرستان موسیقی (تالار وحدت کنونی) و نیز به مدت یکی دو ماه در کلاس موسیقی مسعود معارفی فرا گرفت. وی نخستین خواننده ایرانی آشنا با خط بین‌المللی موسیقی (نت) است. او همچنین تئوری آواز را نزد دکتر مهدی فروغ در هنرستان موسیقی آموخت. پس از یادگیری نت، نوازندگی تار را رها کرد و از آن پس نت آهنگ‌هایی را که می‌ساخت، بدون استفاده از ساز، به روی کاغذ می‌آورد.
در سال ۱۳۲۸، موسی معروفی واسطه آشنایی رشیدی و علی‌محمد میثاق رهبر یکی از ارکسترهای رادیو ایران، گردید. او از همان سال به عنوان خواننده و آهنگساز فعالیت خود را در رادیو آغاز نمود و نخستین بار ترانه رنج جدایی از ساخته‌های موسی معروفی را در مایه افشاری با ارکستر نامبرده در رادیو اجرا کرد.
وی همزمان در برنامه‌های موسیقی ارتش که شب‌های جمعه ساعت ۷:۳۰ بعد از ظهر از رادیو ایران پخش می‌شد، در ارکستری به سرپرستی علی تجویدی می‌خواند و در چند برنامه رادیویی محمد بهارلو نیز شرکت نمود.
رشیدی در مدت فعالیت در رادیو ایران حدود ۱۰۰ آهنگ ساخت. شعر برخی از ساخته‌هایش سروده خود اوست (مانند ترانه دریا) اما آهنگ‌های وی بیش‌تر برای اشعار تورج نگهبان، بیژن ترقی، مهرداد اوستا، فریدون مشیری، رضا ثابتی، نظام فاطمی، ابوالقاسم حالت، نواب صفا، عبدالله الفت و پرویز وکیلی ساخته شده‌اند.
اغلب ساخته‌های رشیدی توسط ارکسترهای شماره ۱ و ۲ رادیو ایران اجرا شده‌اند که از نوازندگی و همکاری حبیب‌الله بدیعی، پرویز یاحقی، همایون خرم، عباس شاپوری، محمد میرنقیبی، انوشیروان روحانی، ولی‌الله البرز، یاوری، حدادی و دیگران برخوردار بودند. این اجراها تحت نظارت و سرپرستی مشیر همایون شهردار و حسین‌علی ملاح ضبط و پخش شده‌اند.
شیوه رشیدی در خوانندگی و آهنگ‌سازی، مرز میان سنت و نوگرایی می‌باشد؛ به قول خودش حد وسط را انتخاب کرده است. او می گوید: "اگر این میانه‌روی و اعتدال در تمام امور دنیا جاری بود چهره جهان و زندگی خیلی زیباتر و مطبوع‌تر از آن چه تا کنون هست می‌بود."
رشیدی در باره موسیقی کلاسیک و ردیف آوازی که سینه به سینه حفظ شده و کامل‌ترین صورت آن به وسیله موسی معروفی نت‌نویسی شده است، نظریاتی دارد و معتقد است که در اجرای آوازها، به شرط حفظ اصالت ایرانی و به خصوص تلفیق آن با شعر پارسی، باید شیوه‌ای نو ایجاد کرد و از تکرار مکررات آن هم به طور گسترده امساک نمود.
همچنین او در کاربرد واژه‌های ارزشمند هنر و هنرمند که دست‌اندرکاران و به تبع ایشان مردم عادی بدون ضابطه و بی‌محابا به هر چیز و هر کس اطلاق می کنند حساسیتی خاص دارد. وی به اعتبار قول بزرگان و هنرشناسان می گوید: "هنر یعنی خلاقیت و هنرمند یعنی خلاق و آفریننده. بنا بر این اگر در یک اثر هنری اعم از شعر و موسیقی و نقاشی و غیره، ابتکار و نوآوری به چشم نخورد، به این معنی که اگر در قطعه‌شعری یک مضمون نو و در آهنگی حتی یک ملودی جدید و زیبا نتوان پیدا کرد، این دیگر هنر نیست و صاحب چنین آثاری مستحق لفظ هنرمند نه؛ و بر همین منوال، برچسب کلمه هنرمند به خواننده یا نوازنده یا صاحب اثر دیگری که فاقد شیوه‌ای نو و ابتکاری و مستقل در کارشان باشند، جایز نیست .باید به این مجریان ماهر و مسلط و چیره‌دست هنر آفرین گفت و با اطلاق کلمه استاد از آنان تقدیر کرد و ارجشان را پاس داشت!"
رشیدی در شاعری و نویسندگی و نقد نیز دستی دارد و مقالاتی از او در مطبوعات به چاپ رسیده که آخرین آن‌ها نقدی است بر کتاب شعر نو، از آغاز تا امروز، تألیف محمد حقوقی از انتشارات مؤسسه فرانکلین که در شماره ۱۰ سال ۵۲ مجله وحید چاپ شده. اکنون نیز سفرنامه‌ای به نام از کاشان تا کاناری از او، آماده نشر است.


مصاحبه با امین الله رشیدی


تا به امروز چند آلبوم منتشر کرده اید؟
بعد از هنرستان در سال 1327 اولین ترانه ای که خواندم «رنج جدایی» به آهنگسازی موسی معروفی بود از آن زمان بصورت 20 سال مداوم و مستمر شروع به کار کردم.اولین آلبومی که بعد از انقلاب از من منتشر شد «عطر گیسو» نام داشت که به قول یکی از دوستان مثل بمب ترکید.البته کتابی هم با این نام از سوی انتشارات عطایی منتشر شده است. آلبوم های بعدی ام نیز «بخت گمشده»، «چشم شب»، «من عشقم»، «افسونگر»، «دلم تنگ است» و «شیرین تراز شیرین» می باشد. در حال حاضر هم کار تازه ای آماده ندارم مگر اینکه آلبوم های من اجرا شود.
از هم دوره ای های خود به کار کدامیک بیشتر علاقمند هستید؟
در رده هنرمندان همیشه یک حسادت شدید برقرار است. برخی افراد نه تنها خودشان حتی یک کار خوب هم ندارند بلکه کسانی را هم که آثار خوب ارائه می دهند بی دلیل به سخره می گیرند. این طبیعت ناخوشایندی است. حسادت زمانی خوب است که فرد به ثبت یک اثر خوب تشویق شود. اوایل که آقای ایرج به برنامه ارتش آمده بود با خود می گفتم ای کاش نفسم یک مقدار بیشتر ازآقای گلپایگانی و آقای ایرج بود یعنی درصدای وسیع تری بخوانم. من از کار این دوستان لذت می بردم اما هیچ گاه حسادتی نداشتم.
کدام خواننده پاپ را دوست دارید؟
نگویم بهتر است ولی در بین این دوستان صدای خوب هم شنیده می شود. به نظر من موسیقی پاپ باید ریشه داشته باشد. در موسیقی اصل و اساس کار آهنگسازی است که به کمک خواننده می آید. در حال حاضرخوانندگان ما به دلیل نبود آهنگساز خوب در مضیقه هستند. امروزه هر نوازنده ای خود را آهنگساز می داند. آهنگسازی، علمی است که در مدرسه آموختنی نیست و طبیعت باید آن را به ما بدهد. من از همین رسانه اعلام می کنم در موسیقی ما هستند کسانی که در موسیقی تحصیل کرده اند، آکادمی دیده اند، حتی کنسرواتوار رفتند اما به صورت خیلی ناچیز توانسته اند آهنگی را که مردم دوست دارند تولید کنند. در 50-60 سال اخیرآهنگسازان مشهور ما هیچ کدام تحصیلات آکادمیک نداشته اند. هنر ابتکار ابداع و آفرینش است. هنرمند کسی است که بتواند در خوانندگی و آهنگسازی سبک جدیدی ارائه دهد. آدمهایی مثل سالار عقیلی و یا چند نفر دیگر که ازمحمدرضا شجریان تقلید می کنند کسانی هستند که کلاس آواز می روند، دستگاه ها را یاد می گیرند و به مانند استاد می خواندند. مرحوم علی تجویدی درباره یکی از خوانندگان خوب معاصرمی گوید:« ایشان مثل ضبط صوت است هر چی یاد گرفته پس می‌دهد و از خود ابتکاری ندارد.
آقای افتخاری چطور؟
بله ایشان هم سبکشان تقلیدی است از آقای تاج و آقای ایرج اما کم و نامحسوس و البته خود هم ابتکاراتی دارند. اما آقای گلپایگانی همیشه یک سبک جدا دارند و غیر از خوانندگان دیگر می خوانند. من سالها منتظر خواننده ای بودم که به یک سبک دیگر بخواند و آقای گلپایگانی آمد این کار را انجام داد و واقعا پسندیدم همه جا هم کار ایشان را تایید می کنم.آقای ایرج هم که تقریبا همشهری ما هستند و در برنامه موسیقی ارتش که آقای قوامی بودند بعدازمن ایشان آمدند و در آن دوران همکار بودیم. تا 10 سال پیش هنرمندان قدیمی در محافل هنری یا رستوران ها گردهمایی داشتند اما متاسفانه در حال حاضر چنین محافلی وجود ندارد.
همایون خرم ؟
همایون خرم را من به موسیقی معرفی کردم ایشان آهنگساز بسیار خوبی هستند.
استاد، چه تدبیری برای اینکه جوانان به موسیقی سنتی روی آوردند وجود دارد ؟
به نظر من جوانان حق دارند این نوع موسیقی را نپسندند چون موسیقی سنتی یک نوع توقف و درجا زدن است، تحرک و تازگی ندارد. تکرار هر کاری شایسته نیست. باید تحرک و تازگی در موسیقی وجود داشته باشد اما ریشه اش در سنت باشد.
اینکه آهنگساز تازه ای وجود ندارد یعنی چی؟
منظورم این است که فضا و شرایط برای ایجاد یک موسیقی خوب و تازه وجود ندارد. این فضاها سبب شده موسیقی ما دچار تکرار، یکنواختی و ملال آور شود. همچنین آقایانی که رسما دست اندرکاران موسیقی هستند با افتخار می گویند خلاقیت مرده است. ما در موسیقی متولی دلسوز نداریم. یعنی به این هنر بها نمی دهند. تنها زمان است که می تواند شرایط موسیقی را تغییر دهد.
آقای میرزمانی چطور؟ ایشان در موسیقی چقدر تاثیرگذار هستند؟
ایشان دلشان می خواهد ولی نمی توانند کاری انجام دهند.دالبته این را هم بگویم هنر و کار سیاست زده و آلوده به سیاست شده است. شعر ما، ترانه سرایی ما، مناسبتی، دستوری و سفارشی شده است.
شما تا به حال موسیقی سفارشی یا مناسبتی انجام داده اید؟
خیر. چون می دانند من این کار را انجام نمی دهم هیچ گاه چنین درخواستی را از من نداشته اند.
از کتابهای خود بگویید؟
اولین کتاب من سفرنامه ای است با نام «از کاشان تا کاناری،جزائر قناری» که محتوای آن گزارش سفرهای متعدد به کشورهای اروپا تا جزائر قناری با چاشنی طنز و انتقاد و شعر و موسیقی است که سال 1372 توسط انتشارات سنائی تهران منتشر شد.یعنی در واقع شامل سفرهای قبل و بعد از انقلاب است. به نظر من اگر طنز و شعر در کتاب نباشد از جاذبه آن کم می شود و خستگی می‌آورد.
دومین کتابم بنام «خاطره ها و نغمه ها /عطر گیسو» است که نیم قرن خاطرات رادیویی هنری و یادداشتهای ادبی،اجتماعی و سیاسی، عکس از هنرمندان گذشته و..است که سال82 از سوی انتشارات عطایی تهران منتشر شد. اما متاسفانه این کتاب خیلی مختصر و کم معرفی شد.
سومین کتاب «ایران در رهگذر زمان تا مرزهای بی سرانجامی» است که حدود 700 صفحه دارد و 450 قطعه عکس از هنرمندان همه دوران خودم و اساتید ادبی، تاریخی ،رجال سیاسی و هنری در آن به چاپ رسیده است. این کتاب درحقیقت ادامه «عطر گیسو» است منتهی در ابعاد وسیع تر و ثلث آن مربوط به کاشان زادگاه من و زندگی اجتماعی آن دوران است.
این کتاب بیوگرافی و شرح زندگیم است که 5 سال است در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جامانده است و هنوز مجوز نگرفته است. اخیرا بعد از چندین بار تغییراتی که در این کتاب بوجود آمد آن را به موسسه معتبری واگذارکردم تا بتواند ایرادات بنی اسرائیلی مسئولان را توجیه کند. این ایرادات که منجر به عدم صدور مجوز شد، عکسی کم نظیر از چهره با وقار و متین ابوالحسن خان صبا و دخترش است. یا عکسی ازاستاد محمد تجویدی برادرعلی تجویدی در کنار تابلوی نقاشی که رباعی باباطاهر را به تصویرکشیده است.
متن رباعی بدین شرح است: اگر دستم رسد برچرخ گردون/ از او پرسم که این چین است و آن چون/ یکی را می دهی صد ناز و نعمت/ یکی را قرص نان آلوده در خون.
آخر ای مسئولین، ما حساب دستمان است، خط قرمز را می دانیم این ایرادات بنی اسرائیلی هستند.
چطور شد به فکر نگارش سفرنامه افتادید؟
من یکی از عاشقان مسافرت هستم و اگر مسئولیت زندگی و خانواده نبود تمام عمر در مسافرت بودم. یک توریست خارجی جمله ای دارد که می گوید:«ما توریست نیستیم، مسافریم، توریست جاهای مختلف را می بیند برمی گردد اما یک مسافر هیچ گاه به خانه برنمی گردد.»

لینک کوتاه مطلب
8 خرداد 1395 2,782 بدون نظر

نظرات